De belangrijkste posten van Nieuw Elan-wethouder Gerard van As in gemeente Alphen aan den Rijn zijn woningbouw, economie en evenementen. Want hoewel ‘iedereen’ onze wethouder kent van de vele nieuwbouwprojecten in de gemeente, zijn economie en evenementen allebei uit hun ondergeschikte rol gekropen tijdens zijn bewind.
De insteek van het verkiezingsprogramma van Nieuw Elan is: Mensen maken Alphen aan den Rijn. Van dorpen tot stad, Nieuw Elan doet mee! Deze slogan is Gerard van As, wethouder voor Nieuw Elan, op het lijf geschreven: ‘Mijn instelling is dat ik inwoners en bedrijfsleven beschouw als basis van onze gemeente. Daarom vind ik de lokale economie ook zo belangrijk.’
Van As maakt deze instelling sinds 2009 waar. Dat jaar werd, vooral achter de schermen, druk gewerkt aan de oprichting van de nieuwe lokale partij Nieuw Elan. Direct al in 2010 kwam Nieuw Elan in de gemeenteraad met drie zetels en Gerard van As werd fractievoorzitter. Sinds 2014 zit Nieuw Elan in de Alphense coalitie en is Van As ononderbroken wethouder. In de periode 2022-2026 is onze wethouder onder meer verantwoordelijk voor gebiedsontwikkeling, wonen, economie en evenementen.
De lol van de samenleving
‘Wij juichen evenementen toe. Ze zorgen namelijk voor levendigheid, ze vergroten de aantrekkelijkheid van de gemeente voor inwoners én voor bezoekers en ze stimuleren ook de lokale economie’, zegt Van As. In de hele gemeente Alphen aan den Rijn zijn jaarlijks maar liefst 450 evenementen, van de kleintjes tot hele grote in de stad en in alle dorpen. De gemeente ondersteunt zoveel mogelijk de organisatoren. En: ‘Als het kan, bezoek ik ook veel evenementen. Soms in mijn rol als wethouder, maar ook privé ben ik graag onder de mensen.’
Het evenementenbeleid heeft onder Van As een flinke impuls gekregen. Er zijn structurele subsidies in het leven geroepen, waarbij de kleine evenementen zeker niet zijn vergeten. Er is ook gewerkt aan het beter toegankelijk maken van ‘de papierwinkel’ voor de organisatoren. Maar vooral: ‘Evenementen zijn de lol van de samenleving. Dat is voor Nieuw Elan een belangrijk element. Ze versterken saamhorigheid en zorgen tegelijkertijd voor dynamiek en leefbaarheid van de dorpen en de stad.’
Veel verschillende soorten werk
‘We zijn een hele sterke MKB-gemeente’, zegt Van As en geeft daarmee het hele midden- en kleinbedrijf een compliment. ‘Er zijn in gemeente Alphen aan den Rijn veel verschillende soorten werk. De kracht van onze werkgelegenheid blijkt onder meer uit het geringe aantal faillissementen in onze gemeente.’ Onder het bewind van de wethouder zijn de banden met het MKB en de rest van het bedrijfsleven fors aangehaald. Zo is het vanzelfsprekend om grote evenementen van ondernemingsvereniging VOA bij te wonen en om met het VOA-bestuur in gesprek te gaan over ontwikkelingen in de gemeente.
Een belangrijk adviesorgaan voor het college van burgemeester en wethouders is EDBA en ook dit is een initiatief van Van As. Het Economisch Development Board Alphen brengt ondernemers, overheden en onderwijs samen om economische ontwikkeling te versnellen en duurzame initiatieven mogelijk te maken. Niet door eindeloos te praten, maar door te doen.
Om een aantrekkelijke gemeente te zijn en te blijven voor het lokale bedrijfsleven moet zorgvuldig worden omgegaan met bedrijfsterreinen. ‘Er zijn in de afgelopen periode veel bedrijfsgronden uitgegeven’, vertelt Van As. ‘Op bedrijfsterreinen Molenwetering, Schans II en Steekterpoort is niet veel ruimte meer. We werken aan de ontwikkeling van bedrijfsterrein Prinsenschouw. En, binnenkort wordt het bestemmingplan voor Hoorn West vastgesteld. Dan kunnen we daar beginnen met de uitgifte van kavels.’
Stadshart
Toen Van As aantrad als wethouder begon, heeft hij meteen stadshart Lage Zijde opgepakt. Dit was indertijd een schandvlek in het centrumgebied. Er moest hard aan getrokken worden, maar het stadsdeel is in de loop der jaren een parel geworden. ‘De renovatie is afgerond op winkelcentrum De Aarhof na. Zodra de bestemmingsplanprocedure is afgewikkeld, kan ook deze renovatie beginnen. Ik verwacht dat nog dit jaar met de winkels en woningen kan worden gestart. Als dat klaar is, hebben we een top winkelgebied.’
Er zijn ook minder zichtbare ontwikkelingen. Zo is gewerkt aan ondergrondse opvangbassins voor water in het kader van klimaatadaptatie. ‘Groen is nodig om het stadshart leefbaar te houden, maar dan hebben we in de droge perioden ook veel water nodig om het groen te behouden.’ Bij hevige regenval vangen de bassins het water op en bij droogte wordt het water verdeeld.
Groen in alle winkelstraten
Het hele stadshart heeft in de loop der jaren een ‘groene impuls’ gekregen. Zo zijn overal bomen gepland, bijvoorbeeld langs de Kromme Aar, zijn in het hele winkelgebied bloeiende hanging baskets te zien en is het Omloopkanaal deels voorzien van drijvende bloembakken. Ook het Stadhuisplein, ooit een grauwe stenen vlakte, is inmiddels een groene en daarmee uitnodigende omgeving.
Overigens is deze ontwikkeling ook in verschillende dorpen aan de gang. Het plan is dat uiteindelijk meer groen in alle dorpen en alle winkelcentra wordt uitgerold. In alle winkelstraten moeten uiteindelijk bloeiende hanging baskets zijn én ook feestverlichting. In Koudekerk, Hazerswoude-Rijndijk en Hazerswoude-Dorp is deze vergroening al zichtbaar.
Toerisme en recreatie
Voor een nog betere lokale economie ziet wethouder Van As kansen op het gebied van toerisme en recreatie. ‘Er is in onze gemeente veel potentieel. Wij kunnen bezoekers veel bieden. Denk aan het vele water in de gemeente, wij hebben het meeste water binnen de gemeentegrenzen van heel Zuid-Holland. Maar we hebben ook vogelpark Avifauna en Museumpark Archeon. We hebben het Bentwoud en er zijn veel mogelijkheden voor fietsers en wandelaars in het veenweidegebied’, zegt de wethouder. ‘Als uitvalsbasis voor uitstapjes ligt Alphen aan den Rijn centraal tussen de historische steden Leiden, Delft en Gouda. Daar ben je zo.’
‘Maar er zijn nog veel meer kansen voor een bloeiende toeristische sector als je mensen hierheen haalt en ze overnachten hier ook. Soms hebben boeren hebben geen opvolger en dan zijn de bedrijfsgronden wellicht geschikt voor lokale initiatieven als vakantiewoningen of luxe campings.’ Ook denkt Van As dat er veel mogelijkheden voor werkgelegenheid ontstaan door meer in te zetten op toerisme en recreatie. Dat is belangrijk. ‘We houden onze eigen jongeren in de gemeente als zij hier hun werk kunnen vinden.’
Ook vindt de wethouder dat er een groot potentieel is voor het Romeinse verleden van gemeente Alphen aan den Rijn. ‘Ik ben voorstander van het stimuleren van meer aandacht voor de Romeinse Limes. Het Romeinse verleden is een heel groot pluspunt. Het is de basis van onze gemeente!’ Een groot evenement in de Alphense binnenstad is het Romeins Weekend in juni. Dit wordt ondersteund door citymarketing. ‘Alphen Marketing is de basis voor het promoten van gemeente Alphen aan den Rijn’, zegt Van As.
De kroon op het werk
Na vele jaren stug volhouden en een behoorlijke strijd met provincie Zuid-Holland kreeg wethouder Van As het dan toch voor elkaar: de nieuwbouwwijk Gnephoek wordt neergezet. De Alphense gemeenteraad is er blij mee en heeft onlangs het Masterplan goedgekeurd. De nieuwe woonwijk krijgt 5500 woningen voor ruim 13.000 inwoners. Van deze nieuwbouw is straks 60 procent betaalbaar, 30 procent sociale huur én 75 procent van de woningen is voor Alphenaren bestemd. De wijk wordt een combinatie van woningbouw en natuurontwikkeling. De lange weg van polder naar nieuwbouwwijk is nog niet gelopen, maar het is al wel de kroon op het werk van Gerard van As.
Behalve de geplande nieuwe wijk is er een lange rij met woningbouwprojecten. Er zijn vooral woningen gebouwd op inbreilocaties en als renovatieproject, vooral in de stad Alphen. Het gaat onder meer om woningbouw in Stadshart Lage Zijde, Stadshart Hoge Zijde en het Rijnhavengebied. Ook zijn er plannen in een vergevorderd stadium voor Aarhof, Euromarkt, Edelhof, Nieuwe Sloot en Noorderkeerkring. Daarnaast zijn in alle dorpen kleinere locaties waar oude panden worden gesloopt en vervangen door (meer) nieuwe woningen en ook hier zijn inbreilocaties.
Soms is het moeilijk
‘Er is in alle dorpen gebouwd, alleen Koudekerk blijft achter’, zegt Van As. ‘Dat betekent overigens niet dat er niets is gebeurd. WYwonen is bezig met een project voor sociale huurwoningen. Voor Tussen de Kerken is een omgevingsvergunning in voorbereiding en de locatie wordt bouwrijp gemaakt.’ Om het dorp verder van nieuwe woningen te voorzien wordt dit jaar nog een gebiedsplan opgesteld voor de ontwikkeling in de komende tien tot twintig jaar. Hierbij wordt provincie Zuid-Holland ook betrokken.
‘Dat het soms niet lukt om ergens te bouwen of dat het lang duurt voordat een plan van de grond komt, ligt niet altijd aan ‘de’ gemeente’, legt de wethouder uit. ‘Elk bouwplan krijgt te maken met procedures die soms jaren duren, zeker als omwonenden een plan per se tegen willen houden. Daarnaast hebben we te maken met voorschriften van provincie Zuid-Holland. De provincie wil geen woningen in het buitengebied, terwijl wij vinden dat aan de rand van een dorp soms de enige mogelijkheid is.’
Gemeente Alphen aan den Rijn wordt overigens door provincie Zuid-Holland wel erkend als de gemeente met de meeste inzet voor woningbouw. Van As ontving onlangs een cheque van 609.000 euro voor het realiseren van nog meer betaalbare woningen. Het bedrag gaat naar project De Centrale, waar 225 woningen komen. Hiervan is minimaal 75 procent betaalbaar. De Centrale komt langs de Heimanswetering aan de noordkant van buurtschap ’s Molenaarsbrug.
Speerpunten voor de komende jaren
‘De komende jaren moeten we inzetten op versterken van recreatie en toerisme vooral in het buitengebied. De binnenstad moet worden afgemaakt, onder meer met de renovatie van winkelcentrum De Aarhof waar ook twee nieuwe woontorens komen. Het Rijnhavengebied moet worden afgemaakt. Er kan hier de komende jaren veel worden gebouwd door de uitplaatsing van de zand- en grindhandel en de veevoederfabriek. Er is dan geen uitdaging meer met industriële overlast voor nieuwe bewoners’, noemt Van As een rij met speerpunten voor na de gemeenteraadsverkiezingen. ‘En vooral: er moet óók voldoende woningbouw zijn in alle dorpen!’
De onderwerpen in dit interview zijn gebaseerd op de portefeuilles waar wethouder Gerard van As verantwoordelijk voor is. Dit zijn: ruimtelijke ontwikkeling, omgevingsvisie, wonen, bouwen (projecten), gemeentelijk vastgoed, economische zaken, evenementen, Alphen Marketing, vergunningen, Oude Raadhuis en Theater Castellum.