De belangrijkste posten van Nieuw Elan-wethouder Gert-Jan Schotanus zijn Onderwijs, Sport en het Sociaal Domein. Binnen het Sociaal Domein is Schotanus verantwoordelijk voor Jeugdzorg, Welzijn en Wmo. Hoewel onverwacht zijn het de laatste drie onderdelen van zijn portefeuille waar Schotanus floreert.
Het onverwachte zit in de oorspronkelijke portefeuilleverdeling in de coalitie van Nieuw Elan, CDA, D66 en VVD. Toen de VVD de coalitie verliet, nam wethouder Schotanus de ‘grote’ onderdelen van het Sociaal Domein over. Vooral de jeugdzorg en -hulp was een zorgenkindje. De insteek van het verkiezingsprogramma van Nieuw Elan is: Mensen maken Alphen aan den Rijn. Van dorpen tot stad, Nieuw Elan doet mee! Juist in het Sociaal Domein zijn de mensen en de inhoud achter deze slogan heel belangrijk.
Out of the box
Om thuis te raken in verschillende uitdagingen waar mensen mee worden geconfronteerd, is een beetje ‘out of the box’ denken een goed idee. Zo was Schotanus onlangs te vinden in een elektrische rolstoel in het Alphense centrumgebied. "Zo’n rit gaat over zelf ervaren hoe dat is en wat de problemen onderweg zijn. We moeten ons realiseren dat we op een andere manier moeten omgaan met ons beleid op beperkingen." De rit leverde in ieder geval een aantal inzichten op over hoe lastig het is om te manoeuvreren tussen schappen in allerlei winkels en in de soms smalle en volle winkelstraten. Dat geldt overigens niet alleen voor rolstoelgebruikers, ook mensen met een rollator of boodschappenkar lopen tegen uitdagingen aan.
Bij het beleid rond beperkingen gaat het zeker niet altijd om hele grote ingrepen. "Mensen met een kleinere beperking kunnen we heel gemakkelijk helpen om langer en prettiger in hun eigen thuis te blijven wonen." Dan gaat het dus niet om grote voorzieningen voor rolstoelgebruikers. Het gaat juist om kleine aanpassingen zoals het aanbrengen van bijvoorbeeld een elektrische deuropener naast een zware deur in een appartementencomplex of verlagen van te hoge drempels bij voordeuren en ingangen van (openbare) gebouwen. Dit maakt ook het leven van mensen die een dagje ouder zijn een stuk eenvoudiger en sluit netjes aan bij de verschuiving van zorg naar preventie.
Van zorg naar preventie
Op het gebied van preventie zijn er verschillende lokale en regionale initiatieven. Belangrijk daarbij is samenwerking tussen verschillende, soms niet voor de hand liggende, organisaties. Zo is bij Kansrijke Start een samenwerking op het gebied van welzijn tussen onder meer verloskundigen en GGD-programma’s ontstaan. Speerpunten zijn ook de ketenaanpak valpreventie, Welzijn op Recept en de aanpak van overgewicht.
Welzijn op Recept is een interventiepakket. Het doel van het pakket is om mensen met psychosociale problemen buiten het medische circuit te houden. Dat is preventie. Met andere woorden: voordat ‘een pilletje’ wordt voorgeschreven kan vaak een goed resultaat worden bereikt met het verhogen van het welbevinden en zelfredzaamheid. Hierbij speelt een welzijnscoach een grote rol. Tijdens het traject wordt gewerkt aan eigen kracht, zelfvertrouwen, zelfredzaamheid en sociale contacten. Verder wordt ook een betere algemene gezondheid ervaren. Gemeente Alphen aan den Rijn heeft hier goede resultaten mee bereikt. Daarom is samen met de zorgverzekeraars gewerkt aan een regionaal overkoepelend plan.
"We moeten meer normaal gaan vinden"
"Preventieve taken moeten ook voor kinderen en jongeren worden uitgebouwd. We zijn met scholen in gesprek over preventie om zorg te voorkomen", vertelt de wethouder. "We zetten rustig stappen in de goede richting. Er is nu onvoldoende samenwerking tussen zorg en onderwijs. Daar werken we aan met onze lokale teams. Scholen kunnen samen met jeugdzorgorganisaties zeker iets bereiken voor kinderen en voor ouders."
Daarnaast moet er ook een maatschappelijk debat worden gevoerd: veel zogenoemde opvoedproblemen horen gewoon bij opgroeien en volwassen worden. "Belangrijk is dat we niet elk normaal gedrag afwijkend of bijzonder blijven noemen", denkt de wethouder. "Pubers die ‘nee’ zeggen is normaal. Dat hoort erbij. We moeten meer normaal gaan vinden in de samenleving."
"We zijn op de goede weg"
Als preventie geen optie meer is, is er hulp en zorg. Er waren in Alphen aan den Rijn echter grote problemen in de jeugdzorgorganisatie zelf. Schotanus heeft in maart 2025 de portefeuille overgenomen van zijn VVD-voorganger en is toen verantwoordelijk geworden voor de jeugdzorg. Hij pakte de schone taak op om de organisatie te verbeteren en op de rit te krijgen.
Inmiddels is de organisatie van de jeugdzorg grotendeels op orde, zodat er nu een beter kader is om het geplande beleid uit te kunnen voeren. "Ik zeg niet dat alles nu op rolletjes loopt, maar we zijn op de goede weg. Het veiligheidsrisico dat er wel degelijk was, is er niet meer. We weten wie we moeten helpen en hoe deze kinderen moeten worden geholpen", zegt Schotanus. "Ik ben er trots op dat we van de inspectie onlangs een groen vinkje hebben gekregen. Het onderdeel Jeugdhulp Loopt Door kreeg zware kritiek en is vorig jaar negen maanden onder verscherpt toezicht geplaatst. Er is nu een solide plan, er zijn termijnen en er is een visie. Dit moest op orde komen en dat hebben we met vereende krachten voor elkaar gekregen."
Nu de zaak eenmaal is gaan lopen, wil Schotanus ook doorpakken. De eerste koe die bij de horen werd gevat, is aansluiting zoeken bij de regionale specialistische jeugdhulpverlening. Inmiddels is er meer: "We zijn met verschillende scholen in gesprek over preventie. Scholen kunnen een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van zorg voor kinderen en jongeren. Kinderen zijn de hele dag in en om school, dan moet je ook preventie in de nabijheid van scholen organiseren."
Scholen en een agenda
Binnen de portefeuille onderwijs zijn veel meer ontwikkelingen gaande. Er is een Internationale Schakelklas (ISK) gestart naast het Bospark voor opvang van Oekraïense leerlingen. Na een schakeljaar kunnen zij dan verder leren in het regulier onderwijs. Er zijn in de afgelopen jaren veel basisscholen verbouwd en vernieuwd, hetzelfde geldt voor de nieuwbouw van het Ashram College. "Een heel mooi project is de nieuwe basisschool in Benthuizen in Bentwijck. Hier zitten de openbare en de christelijke school in een plan, aangevuld met kinderopvang en BSO."
Ook wordt zwaar ingezet op de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). "Dat gaat om ontwikkelen van gelijke kansen voor iedereen. We proberen alle partijen op één lijn te krijgen, zodat een sluitend aanbod voor de kinderen ontstaat. Hierbij zijn naast onderwijs, ook jeugdzorg, welzijn, sport en cultuur betrokken", legt Schotanus uit. "In de opvoeding door ouders zit ook een stukje mede-opvoeding van de omgeving. Daarom is het belangrijk dat organisaties en scholen aansluiten. Bovendien: hulp bij opvoeden kan op allerlei plekken gebeuren waar ouders ‘van nature’ komen."
Gewoon buiten spelen
Belangrijk is ook dat kinderen weer buiten kunnen spelen. "Vroeger speelde je gewoon op straat en in de buurt. Dat is nu lastiger, dus moeten we dat als overheid organiseren." Er is daarom de afgelopen jaren ingezet op nieuwe en vernieuwde speelplekken. De kinderen in de omgeving zijn betrokken bij de inrichting. "Het idee hierachter is dat we beter aansluiten op de buurt, maar ook dat de speelplek van de kinderen zelf is en dat ze er daarom voor zorgen."
De wethouder is trots op de ontwikkeling in het Alphense Europapark. "Hier wordt hard gewerkt aan de nieuwe skatebaan met een halfpipe en aan de pumptrack. Zo’n track is een circuit voor stepjes, skateboards en crossfietsen." Als het goed is worden de pumptrack en de skatebaan in maart opgeleverd en dan kunnen de kinderen en jongeren hun gang gaan.
Sport
Zowel persoonlijk als in de functie van wethouder is Schotanus een sportieve man, letterlijk. Op de planning staat bijvoorbeeld het meedoen met de Twintig van Alphen, in het verlengde van veel meer hardloopwedstrijden in het hele land. Hardlopen kan gewoon op de weg, maar voor veel andere sporten is een voorziening nodig. In de hele gemeente is hier de afgelopen jaren hard aan gewerkt. Soms gaat het om een kunstgrasveld meer of minder, maar er waren ook forse uitdagingen. "We willen wel kwalitatief goede en gezonde sportverenigingen in de gemeente Alphen aan den Rijn. Dat geldt dus ook voor de onderkomens."
"Voor de nieuwe padelbanen in Boskoop is meer dan een gewone inspanning geleverd. Het was lastig om de locatie in de buurt geaccepteerd te krijgen, maar het is gelukt", vertelt Schotanus. "De verplaatsing van tennisvereniging Nieuwe Sloot was ook een hele uitdaging. Dat is helemaal goed afgelopen. Het werd een uitruil. De tennisvereniging zit nu op de locatie van een veld van Alphense Boys en iedereen is er blij mee. Voor de squashvereniging uit Nieuwe Sloot is een oplossing aan de Amerikalaan gevonden."
Naast verplaatsingen, door bijvoorbeeld geplande woningbouw zoals bij Nieuwe Sloot, is er ook een slag geslagen bij het verduurzamen. Bijvoorbeeld van de buitenzwembaden in Koudekerk en Hazerswoude-Dorp. Het Prins Willem-Alexanderbad gebruikt nu stroom via eigen zonnepanelen en bij een tekort wordt stroom van Zon op Alphen gebruikt.
Allemaal beestjes
Na een wat trage start is ook de portefeuille dierenwelzijn en kinderboerderijen in een forse stroomversnelling gekomen. Dierenwelzijn staat hoog op de agenda van Nieuw Elan. Niet in het minst omdat Nieuw Elan-raadslid Robert Blom hier al vele jaren op hamert. Voor zijn overlijden heeft Blom een initiatiefvoorstel voor het maken van beleid ingediend en uitgewerkt.
In januari is de Alphense gemeenteraad over de stand van zaken bijgepraat door wethouder Schotanus. "Er is de afgelopen jaren veel gebeurd in de breedte, zoals bijvoorbeeld het nieuwe contract met de Dierenambulance en de oprichting van het Alphens Platform Dierenwelzijn. Het belang van ons dierenbeleid verdient blijvende aandacht."
De onderwerpen in dit interview zijn gebaseerd op de portefeuilles waar wethouder Gert-Jan Schotanus verantwoordelijk voor is. Dit zijn: onderwijs en kinderopvang, sport, preventie, dierenwelzijn en kinderboerderijen, multifunctionele accommodaties (MFA’s), inclusie, jeugdzorg, welzijn en wmo.
